ದೆಹಲಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ಬಿಸಿ: ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೈಕ್ ಬದಲು ಇವಿ ಅಥವಾ ಸಿಎನ್‌ಜಿ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ?

ನವೆಂಬರ್ 5ರ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ದೆಹಲಿಯ ಜನತೆ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ಅತ್ಯಂತ ಕಳಪೆ ಗಾಳಿಯ (AQI) ನಡುವೆಯೇ ಕಣ್ಣು ತೆರೆದಿದ್ದಾರೆ. ನಗರದ ಹಲವು ಮಾಲಿನ್ಯ ಮಾಪನ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಗಾಳಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ 'ಗಂಭೀರ' (severe) ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಕುಸಿದಿದ್ದು, ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯ ವೇಳೆಗೆ ದೆಹಲಿಯ ಸರಾಸರಿ AQI 370ರ ಸಮೀಪವಿತ್ತು. ನವೆಂಬರ್ 6 ಮತ್ತು 7ರ ವೇಳೆಗೆ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ಇನ್ನಷ್ಟು ಉಲ್ಬಣಗೊಳ್ಳಬಹುದು ಎಂದು ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದೆ. ಪ್ರಸ್ತುತ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಪ್ (GRAP) ನಿಯಮ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ನಿತ್ಯ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವವರು ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಹಾಗೂ ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಯಾಣದ ಆಯ್ಕೆಗಳತ್ತ ಮುಖ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ನಡುವೆ, ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯದ ನಿಯಮಗಳು ಮತ್ತು ಇಂಧನ ದರಗಳು ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನ ಸವಾರರ ಜೇಬಿನ ಮೇಲೆ ಹೇಗೆ ಪ್ರಭಾವ ಬೀರಲಿವೆ? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿವರ.

ವಾಯು ಗುಣಮಟ್ಟ ನಿರ್ವಹಣಾ ಆಯೋಗವು (CAQM) ನವೆಂಬರ್ 2 ರಿಂದಲೇ 'ಹಂತ II'ರ (Stage II) ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದಿದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ದ್ವಿಚಕ್ರ ವಾಹನಗಳ ಸಂಚಾರಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ತಡೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ, ವಾಹನಗಳ ತಪಾಸಣೆ ತೀವ್ರಗೊಂಡಿದೆ. ಕಟ್ಟಡ ನಿರ್ಮಾಣದ ಧೂಳಿನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಹಾಗೂ ಡೀಸೆಲ್ ಜೆನ್‌ಸೆಟ್‌ಗಳ ಬಳಕೆಗೆ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ನಿರ್ಬಂಧ ಹೇರಲಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಶುಲ್ಕ ದ್ವಿಗುಣಗೊಳ್ಳುವುದು 'ಹಂತ III' ಅಥವಾ 'ಹಂತ IV' ಜಾರಿಯಾದಾಗ ಮಾತ್ರ; ಪ್ರಸ್ತುತ ಹಂತ II ರಲ್ಲಿ ಈ ನಿಯಮ ಅನ್ವಯಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಹಾಗಾಗಿ, ನಿಮ್ಮ ವಾಹನದ ಪಿಯುಸಿ (PUCC) ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರವನ್ನು ಜೊತೆಯಲ್ಲೇ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ ಮತ್ತು ಇಂಧನ ಮರುಪೂರಣವನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಯೋಜಿಸಿ.

ಇಂದಿನ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ವೆಚ್ಚ: ದೆಹಲಿ–ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪೆಟ್ರೋಲ್ vs ಸಿಎನ್‌ಜಿ vs ಇವಿ

ವಾಹನದ ಮಾದರಿ	ಇಂದಿನ ಇಂಧನ/ವಿದ್ಯುತ್ ದರ	ಮೈಲೇಜ್ / ದಕ್ಷತೆ	ಪ್ರತಿ ಕಿಮೀ ವೆಚ್ಚ (ದೆಹಲಿ)	ಪ್ರತಿ ಕಿಮೀ ವೆಚ್ಚ (ಬೆಂಗಳೂರು)	ಮಾಸಿಕ ವೆಚ್ಚ (ದೆಹಲಿ - 780 ಕಿಮೀ)
ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೈಕ್ (70 kmpl)	ದೆಹಲಿ ₹102.12/ಲೀ; ಬೆಂ ₹110.89/ಲೀ	70 ಕಿಮೀ/ಲೀ	₹1.46	₹1.58	≈₹1,140
ಸಿಎನ್‌ಜಿ: ಬಜಾಜ್ ಫ್ರೀಡಂ 125	ದೆಹಲಿ ₹86.98/ಕೆಜಿ	90–100 ಕಿಮೀ/ಕೆಜಿ	₹0.87–0.97	—	≈₹680–760
ಇವಿ ಸ್ಕೂಟರ್ (ಗೃಹ ಬಳಕೆ)	₹6–8/kWh	25–35 Wh/km	₹0.18–0.26	₹0.20–0.30	≈₹140–₹200

ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರಗಳನ್ನು ದೆಹಲಿ ಮತ್ತು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಇಂದಿನ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ದರ, ದೆಹಲಿಯ ಸಿಎನ್‌ಜಿ ದರ ಹಾಗೂ ಸಾಮಾನ್ಯ ಗೃಹ ಬಳಕೆಯ ವಿದ್ಯುತ್ ದರಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ. ದಿನನಿತ್ಯದ ಸವಾರಿಗೆ ಪೆಟ್ರೋಲ್ ಬೈಕ್‌ಗಳಿಗೆ 70 kmpl ಮತ್ತು ಇ-ಸ್ಕೂಟರ್‌ಗಳಿಗೆ 30 Wh/km ದಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ. ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆ, ವಾಹನದ ತೂಕ ಮತ್ತು ಟೈರ್ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ನೈಜ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಚಾಲನಾ ವೆಚ್ಚದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಇವಿ ಅತ್ಯಂತ ಅಗ್ಗವಾಗಿದ್ದರೆ, ನಂತರದ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿ ಸಿಎನ್‌ಜಿ ಮತ್ತು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ವಾಹನಗಳಿವೆ.

70+ ಮೈಲೇಜ್ ಕೊಡುವ ಬೈಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು 100–130 ಕಿಮೀ ರೇಂಜ್ ನೀಡುವ ಇ-ಸ್ಕೂಟರ್‌ಗಳು

ಪೆಟ್ರೋಲ್ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಕಿರಿಕಿರಿಯಿಲ್ಲದೆ ನಿತ್ಯ ಕಚೇರಿಗೆ ತೆರಳಲು ಹೀರೋ ಸ್ಪೆಂಡರ್ ಪ್ಲಸ್ (Hero Splendor Plus) ಮತ್ತು ಬಜಾಜ್ ಪ್ಲಾಟಿನಾ 110 (Bajaj Platina 110) ಅತ್ಯುತ್ತಮ ಆಯ್ಕೆಗಳಾಗಿವೆ. ನಗರದ ಸಂಚಾರ ದಟ್ಟಣೆಯಲ್ಲೂ ಇವು ಸುಲಭವಾಗಿ 60-70 kmpl ಮೈಲೇಜ್ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಜೊತೆಗೆ ಇವುಗಳ ಸೀಟಿಂಗ್ ಹದವಾಗಿದ್ದು, ಬಿಡಿಭಾಗಗಳ ವೆಚ್ಚವೂ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ. ಇನ್ನು ಇ-ಸ್ಕೂಟರ್‌ಗಳ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಅಥರ್ 450X (Ather 450X), ಟಿವಿಎಸ್ ಐಕ್ಯೂಬ್ ಎಸ್‌ಟಿ (TVS iQube ST), ಬಜಾಜ್ ಚೇತಕ್ (Bajaj Chetak) ಮತ್ತು ಓಲಾ ಎಸ್‌1 ಪ್ರೋ (Ola S1 Pro) ವಾಹನಗಳು ಸಮಾಧಾನಕರ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿ 100–120 ಕಿಮೀ ರಿಯಲ್-ವರ್ಲ್ಡ್ ರೇಂಜ್ ನೀಡುತ್ತವೆ. ಇದರಿಂದ ದಿನನಿತ್ಯದ ಆಫೀಸ್ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ರೇಂಜ್ ಚಿಂತೆ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.

ಸಿಎನ್‌ಜಿ ವಿಭಾಗ: ಬಜಾಜ್ ಫ್ರೀಡಂ 125 ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್

ಬಜಾಜ್ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಫ್ರೀಡಂ 125 (Freedom 125) ಸಿಎನ್‌ಜಿ ಬೈಕ್ ಪ್ರತಿ ಕೆಜಿ ಸಿಎನ್‌ಜಿಗೆ 100–102 ಕಿಮೀ ಮೈಲೇಜ್ ನೀಡುತ್ತದೆ ಎಂದು ಕಂಪನಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡರೂ, ನೈಜ ಚಾಲನೆಯಲ್ಲಿ 85–100 ಕಿಮೀ ರೇಂಜ್ ಸಿಗುತ್ತಿದೆ. ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ಸಿಎನ್‌ಜಿ ದರ ಕೆಜಿಗೆ ₹86.98 ಇದ್ದು, ಪ್ರತಿ ಕಿಲೋಮೀಟರ್‌ಗೆ ಸರಿಸುಮಾರು ₹0.87 ರಿಂದ ₹0.97 ವೆಚ್ಚವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಪೆಟ್ರೋಲ್ ವೆಚ್ಚಕ್ಕಿಂತ ಶೇ. 35 ರಿಂದ 40 ರಷ್ಟು ಕಡಿಮೆ. ಎನ್‌ಸಿಆರ್ ಪ್ರದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಮಾರ್ಗಗಳಲ್ಲಿ ಐಜಿಎಲ್ (IGL) ಸಿಎನ್‌ಜಿ ಬಂಕ್‌ಗಳ ಜಾಲ ವಿಸ್ತಾರವಾಗಿರುವುದರಿಂದ ನಗರ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಇಂಧನ ತುಂಬಿಸುವುದು ಸುಲಭವಾಗಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ 'ಹಂತ III' ಜಾರಿಗೆ ಬಂದರೆ, ಎನ್‌ಡಿಎಂಸಿ (NDMC) ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಪಾರ್ಕಿಂಗ್ ಶುಲ್ಕ ದ್ವಿಗುಣಗೊಳ್ಳಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣಗಳ ಬಳಿ 'ಪಾರ್ಕ್ ಆಂಡ್ ರೈಡ್' ಹಾಗೂ ಹಂಚಿಕೆಯ ಕೊನೆಯ ಹಂತದ ಪ್ರಯಾಣ (shared last-mile) ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವುದು ಸೂಕ್ತ. ವಾಹನದ ಟೈರ್ ಒತ್ತಡ ಸರಿಯಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು, ಚೈನ್ ಲ್ಯೂಬ್ರಿಕೇಷನ್ ಮಾಡುವುದು ಮತ್ತು ಇವಿಗಳಲ್ಲಿ 'ಇಕೋ ಮೋಡ್' ಬಳಕೆಯು ರೇಂಜ್ ಹಾಗೂ ಮೈಲೇಜ್ ಹೆಚ್ಚಿಸಲು ನೆರವಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ವಾರ ದೆಹಲಿಯಲ್ಲಿ ವಾಯುಮಾಲಿನ್ಯ ತೀವ್ರಗೊಳ್ಳುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ನಿಮ್ಮ ಪ್ರಯಾಣದ ಮಾರ್ಗ, ಅನುಕೂಲ ಹಾಗೂ ಜೇಬಿಗೆ ಹೊಂದುವ ಇಂಧನದ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಯಿಂದ ಆಯ್ದುಕೊಳ್ಳಿ.